Polska tradycja religijna i narodowa ściśle łączy ze sobą dwa ważne dla Polaków wydarzenia – Święto Matki Bożej Królowej Polski oraz uchwalenie Konstytucji 3 Maja. Oba te momenty odgrywają istotną rolę w kształtowaniu tożsamości narodowej. Kolejny już raz sacrum i profanum przenikają się łącząc wiarę z dążeniem do niepodległości.

Historia Święta Matki Bożej Królowej Polski

Święto Matki Bożej Królowej Polski obchodzone jest 3 maja, w dniu uchwalenia Konstytucji 3 Maja. To święto ma swoje korzenie w długiej tradycji katolickiej i w prośbach o wstawiennictwo Maryi w trudnych momentach historii Polski. W 1656 roku, w czasie potopu szwedzkiego, król Jan Kazimierz proklamował Maryję Królową Polski, zawierzając kraj opiece Matki Bożej Częstochowskiej. Powszechne było wśród wojsk polskich i szwedzkich przekonanie, że to dzięki wstawiennictwu MB Jasnogórskiej wojska polskie zwyciężyły szwedzką nawałę.  Ta decyzja miała ogromne znaczenie zarówno dla duchowości Polaków, jak i dla ich tradycji narodowej, wprowadzając Maryję na piedestał jako symbol jedności i opieki nad narodem. Święto Królowej Polski, ustanowił papież Piusa X dla archidiecezji lwowskiej a papież Pius XI rozszerzył na całą Polskę w roku 1924. Papież Jan XXIII po odzyskaniu przez Polskę niepodległości ogłosił Najświętszą Maryję Pannę, Królową Polski, główną Patronką kraju razem ze świętymi biskupami i męczennikami Stanisławem i Wojciechem.

Konstytucja 3 Maja

Konstytucja 3 Maja, uchwalona w 1791 roku, była pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną konstytucją. Ustanowiła zasady rządów demokratycznych, równouprawnienie obywateli oraz reformy dotyczące edukacji i prawa. Jej uchwalenie miało na celu wzmocnienie państwa, które borykało się z wewnętrznymi kryzysami oraz zagrożeniami zewnętrznymi. W chwili, gdy zagrażały Polsce rozbiory, Konstytucja miała być symbolem dążenia do służby narodowej i obrony niepodległości. Dziś niestety podobnie jak w czasach jej uchwalenia jest najmniej szanowanym dokumentem przez rządzących.

Związek między Świętem a Konstytucją

3 Maja jest nie tylko datą, ale przede wszystkim głębokim przesłaniem o jedności narodu. W momencie, gdy Polska zmagała się z zagrożeniem utraty suwerenności, to Maryja stała się symbolem ochrony i nadziei. Wiele polskich modlitw i pieśni, jak również dzieł kultury polskiej, odwołuje się do Maryi jako Królowej, wzywając do jedności i wzmocnienia ducha narodowego. Zbliża się 50 rocznica wydarzenia, kiedy to Polscy Generałowie ofiarowali MB najwyższe polskie odznaczenia Virtutti Militari, uznając ją za królową Polski, co miało swój głęboki wydźwięk polityczny.

W kronikach Jasnogórskich zapisano:

Przed Mszą św. senior generałów – gen. Mieczysław Boruta-Spiechowicz złożył Prymasowi Polski – kard. Stefanowi Wyszyńskiemu następujący raport: „Wasza Eminencjo, Księże Kardynale Prymasie Polski! Jako mandatariusz na kraj z ramienia szefa Kapituły Virtuti Militari i naczelnego wodza czasu wojny – śp. gen. Kazimierza Sosnkowskiego, a także w imieniu zebranych tu generałów Wojska Polskiego, proszę posłusznie o zgodę na złożenie przez nas Jasnogórskiej Hetmance dziękczynnego wotum w postaci naszych Krzyży Virtuti Militari za sześćsetletnią pomoc w obronie naszego Narodu i Państwa”.

Nastąpił uroczysty ingres Episkopatu do ołtarza na zewnątrz Sanktuarium. W procesji księży biskupów maszerowali generałowie. Za pocztem sztandarowym Armii Krajowej szli: gen. M. Boruta-Spiechowicz i gen. R. Abraham, niosąc poduszkę z pełnymi insygniami Orderu Wojennego Virtuti Militari: Krzyża Wielkiego, Krzyża Komandorskiego, Krzyża Kawalerskiego, Krzyża Złotego i Krzyża Srebrnego. Umieszczona na poduszce dedykacja głosiła intencję ofiarodawców: „Królowo Korony Polskiej, od 600 lat z Jasnej Góry bronisz wolności katolickiego narodu polskiego. Racz przyjąć jako dar wdzięczności najwyższe odznaczenia męstwa Polaków”.

Ks. gen. Bernard Witucki niósł drugą poduszkę z dwunastoma Krzyżami Virtuti Militari, które generałowie odpięli ze swoich piersi. Tego dnia po raz pierwszy szli oni w mundurach bez odznaczeń, które są największą chlubą polskiego żołnierza. Oddają je Jasnogórskiej Wspomożycielce Kościoła i Narodu. Na poduszce mieniły się złote i srebrne Ordery Virtuti Militari: gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza – kl. V; gen. bryg. dr. Romana Abrahama – kl. IV-V; gen. bryg. Jana Jagmina-Sadowskiego – kl. V; ks. gen. dr. Bernarda Wituckiego – kl. V; gen. bryg. Jana Kąkolewskiego – kl. IV i V; gen. bryg. Ludwika Czyżewskiego – kl. V; gen. bryg. Michała Stempkowskiego – kl. IV i V; gen. bryg. Franciszka Niepokólczyckiego – kl. IV i V.

Za ks. gen. B. Wituckim szedł gen. J. Kąkolewski, trzymając w dłoniach akt złożenia Orderu Virtuti Militari. Delegację z darem ołtarza kończyli gen. L. Czyżewski i gen. M. Stempkowski. Obrońcy Ojczyzny poprzedzali orszak biskupów z metropolitą krakowskim – kard. Karolem Wojtyłą, głównym celebransem. W chwili, gdy księża biskupi i generałowie ze swoim ofiarnym darem podchodzili do ołtarza, rozległy się majestatyczne dźwięki staropolskiego hymnu Bogurodzica.

Polacy w tym dniu licznie uczestniczą we Mszach Świętych i uroczystościach dziękczynnych, przypominając o opiece Maryi nad narodem. W ten sposób Święto Matki Bożej Królowej Polski stało się częścią polskiego krajobrazu patriotycznego, umacniając przekonanie, że wiara i ojczyzna są ze sobą nierozerwalnie związane. Tylko komuniści walczyli z polskim patriotyzmem próbując narzucić sowieckimi metodami zeświecczenie tego święta, a nie mogąc doprowadzić do rozdziału tego święta usunęli to święto z kalendarza państwowego.

Duchowy i Patriotyczny Wymiar Obchodów

Obchody Święta Matki Bożej Królowej Polski 3 maja nabierają szczególnego znaczenia w kontekście współczesnym, w którym wiele osób poszukuje wartości i symboli łączących różne pokolenia. W kościołach odbywają się msze, podczas których modlitwy skierowane są nie tylko do Matki Bożej, ale także za ojczyznę, jej mieszkańców i poległych w obronie wolności. W ten sposób święto staje się okazją do refleksji nad polską historią, jej trudnościami, ale też osiągnięciami.

Uroczystości towarzyszą także liczne manifestacje patriotyczne, przemarsze, koncerty oraz wydarzenia kulturalne, które podkreślają znaczenie tych dwóch istotnych dla Polaków dat. Przemówienia wygłaszane w tym dniu zdobią wątki historyczne, ale także nawołują do jedności w obliczu współczesnych wyzwań.

Dwa filary polskości

Święto Matki Bożej Królowej Polski i Konstytucja 3 Maja to dwa filary, które łączą w sobie duchową opiekę Maryi nad narodem oraz dążenia Polaków do wolności i suwerenności. W tradycji polskiej obie te daty przypominają o historii, która kształtowała współczesny kształt Polski, ale też o potrzebie wspólnoty i jedności, które są niezbędne w dążeniu do lepszej przyszłości. Obchody tego dnia są nie tylko hołdem dla przeszłości, ale także inspiracją do budowania wspólnego dobra w teraźniejszości.

Polecamy także