235 lat temu (3 maja 1791 roku) uchwalono Konstytucję. Najważniejszy dokument w historii Polski i jeden z najważniejszych w Europie. Przyjęta w 1791 roku ustawa zasadnicza była pierwszą w Europie i drugą na świecie, spisaną regulacją określającą zasady funkcjonowania państwa oraz prawa i obowiązki obywateli.

Sejm czteroletni

Dokument został uchwalony przez Sejm Czteroletni jako próba ratowania Rzeczpospolitej Obojga Narodów po I rozbiorze w 1772 roku. Reforma miała ograniczyć wpływy obcych mocarstw, zwłaszcza Rosji, oraz wzmocnić państwo poprzez wprowadzenie nowoczesnego modelu monarchii konstytucyjnej – rozwiązania, które w wielu krajach Europy pojawiło się dopiero w XIX wieku.

Autorami konstytucji byli m.in. król Stanisław August Poniatowski, Ignacy Potocki, Hugo Kołłątaj oraz marszałek sejmu Stanisław Małachowski. Ustawa składała się z preambuły i 11 artykułów regulujących ustrój państwa, organizację władz oraz kwestie społeczne i gospodarcze.

Mówiono o tym wydarzeniu jako o odrodzeniu Ojczyzny i szybko zaczęto postrzegać jako symbol ogólnonarodowej nadziei. Konstytucja 3 Maja stała się także symbolem nowoczesności i odwagi.

Targowica

Mimo swojego przełomowego charakteru konstytucja obowiązywała zaledwie rok. Jej upadek nastąpił po przystąpieniu króla do Konfederacji Targowickiej, wspieranej przez Rosję. W konsekwencji wojny i II rozbioru Polski w 1793 roku dokument został unieważniony.

Losy święta upamiętniającego Konstytucję 3 Maja również były burzliwe. W czasie II wojny światowej zostało zdelegalizowane, a w okresie PRL zastąpione obchodami 1 maja i oficjalnie zniesione w 1951 roku. Do kalendarza świąt państwowych powróciło w 1981 roku, w okresie przemian związanych z Rewolucją Solidarności. Od 1990 roku ponownie jest jednym z najważniejszych świąt narodowych w Polsce.

Polecamy także