Dziś obchodzimy rocznicę wycofania z eksploatacji jednej z najbardziej charakterystycznych i zasłużonych serii parowozów na polskich kolejach – Pt31. Historia tej maszyny sięga lat 30. XX wieku, kiedy to Polska potrzebowała nowoczesnych lokomotyw do obsługi ruchu pośpiesznego.

Geneza i projektowanie

Po I wojnie światowej, polskie koleje PKP odziedziczyły ograniczoną liczbę lokomotyw po poprzednich zaborcach, które nie były w stanie sprostać rosnącym wymaganiom przewozowym. W odpowiedzi na te potrzeby, zdecydowano się na zaprojektowanie nowej serii parowozów do ruchu pośpiesznego.

Wybór padł na konstrukcję z czterema osiami wiązanymi i prostym silnikiem bliźniaczym. Miała ona zapewnić tanią i niezawodną eksploatację. Po przeprowadzeniu serii testów porównawczych wybrano model z wózkiem Kraussa-Helmholtza, który został skierowany do produkcji seryjnej pod oznaczeniem Pt31.

Eksploatacja i znaczenie

Pierwsze trzy egzemplarze Pt31 powstały w 1932 roku w zakładach Fablok w Chrzanowie. Pierwsze próby parowozu przeprowadzono na wymagających trasach górskich. Polskie parowozy poradziły sobie znakomicie i wykazały doskonałe parametry trakcyjne. Ta konstrukcja umożliwiła prowadzenie ciężkich pociągów pośpiesznych z dużą efektywnością.

Produkcja seryjna ruszyła w kolejnych latach, a do 1939 roku powstało 92 egzemplarze. Parowozy Pt31 trafiły do wielu parowozowni w Polsce. Nasze parowozy można było spotkać na kluczowych trasach. Katowice – Kraków – Lwów czy Warszawa – Wiedeń to były najczęstsze ich trasy. Niezawodność i wysoka wydajność sprawiły, że stały się podstawą polskich przewozów pospiesznych.

Losy po II wojnie światowej

Po wybuchu wojny wiele parowozów Pt31 znalazło się pod zarządem kolei niemieckich. Niestety po zajęciu ich przez niemieckiego okupanta eksploatowano je głównie w Austrii i Bawarii. Po zakończeniu II wojny światowej Niemcy zwrócili niewielką część maszyn. Duża liczba tych ciągle nowoczesnych parowozów została utracona.

Po wojnie polskie parowozy Pt31 ciągle odgrywały ważną rolę w przewozach kolejowych. Jednak wraz z postępem technologicznym ustępowały miejsca na torach i w lokomotywowniach nowszym konstrukcjom. Do lat 70-tych były eksploatowane głównie w okręgu lubelskim, gdzie służyły do obsługi pociągów pośpiesznych i ciężkich składów pasażerskich. Można je było również na trasie Szczecin – Piła, Krzyż – Piła i Piła – Chojnice. Z rzadka pojawiały się na trasie do Trzebieży.

Wycofanie i dziedzictwo

Oficjalnie ostatnią sztukę skreślono 13 lutego 1980 roku. . Było to zakończenie pewnej epoki na polskich kolejach. Pt31 były jednym z najważniejszych modeli parowozów w historii PKP. Do DOKP Szczecin przypisanych było 12 szt.  tych parowozów.

Pt31 pozostaje jednak symbolem polskiej myśli technicznej i dowodem na to, że przedwojenna inżynieria kolejowa potrafiła stworzyć konstrukcje cenione nie tylko w kraju, ale i za granicą.

Polecamy także: