W rocznicę uchwalenia Konstytucja 3 Maja warto również przypomnieć wydarzenie bez precedensu. 3 maja 1976 roku generałowie Wojska Polskiego, na czele z Mieczysławem Borutą-Spiechowiczem, złożyli Jasnogórskiej Hetmance Order Wojenny Virtuti Militari jako wotum wdzięczności za opiekę nad narodem.

Uroczystość odbyła się podczas obchodów Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski. W obecności Episkopatu i tysięcy pielgrzymów. Generałowie przekazali najwyższe polskie odznaczenia wojskowe na ręce Prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego. Kardynał jak wcześniej zapowiadał, osobiście pobłogosławił dar złożony „w imieniu zastępów obrońców Ojczyzny”.

Podwójna symbolika gestu

Z jednej strony wydarzenie było wyrazem wdzięczności wobec Matki Bożej za – jak podkreślali wojskowi – „obecność w dziejowych zmaganiach o niepodległość Polski”. Z drugiej stanowiło odpowiedź na kontrowersje wokół haniebnego odznaczenia Orderem Virtuti Militari przywódcy ZSRR, Leonida Breżniewa.

Uroczysta procesja rozpoczęła się przed szczytem Jasnej Góry. Generałowie, w tym Roman Abraham, nieśli insygnia orderu – od Krzyża Wielkiego po Krzyż Srebrny – oraz odpięte z własnych mundurów odznaczenia.

„Zdejmują oni dzisiaj ze swoich piersi oznaki zasług i ofiarności dla Ojczyzny” – mówił w homilii kard. Wyszyński.

Mszy św. przewodniczył ówczesny metropolita krakowski, Karol Wojtyła. W trakcie liturgii generał Boruta-Spiechowicz odczytał fragment Pisma Świętego, a po modlitwie wiernych nastąpiła kulminacyjna ceremonia złożenia daru.

Uroczystość bez precedensu

W imieniu zgromadzonych żołnierzy generał Abraham zwrócił się do Maryi słowami:

„Racz przyjąć dzisiaj hołd rycerskich wotów żołnierskiej cnoty – wielkich insygniów Krzyża Virtuti Militari, które składamy w imieniu zastępów obrońców Ojczyzny”.

Akt przekazania orderów zwieńczyło błogosławieństwo Prymasa oraz wojskowy hejnał. Jak podkreślają historycy, była to uroczystość bez precedensu – po raz pierwszy najwyższe odznaczenie wojskowe Polski zostało publicznie złożone jako dar religijny, w obecności najwyższych władz Kościoła i tysięcy wiernych.

Wydarzenie z 1976 roku pozostaje jednym z najbardziej symbolicznych gestów łączących tradycję wojskową, wiarę i historię walki o niepodległość Polski.

Polecamy także